2 Eylül 1948 tarihli Son Posta gazetesinde yayımlanan kısa bir haber, Üskübü’nün Cumhuriyet dönemindeki yerleşim karakterine dair dikkat çekici bir tanıklık sunar. “Üskübü ihmal edilmekten şikâyetçi” başlığıyla yayımlanan metin, yalnızca dönemin altyapı sorunlarını aktarmakla kalmaz; aynı zamanda Üskübü’nün idari statüsü ile fiilî yerleşim niteliği arasındaki farkı da görünür kılar.

Konuralp’te bugün “85. Sokak” olarak görülen bu yolun eski adı Cami Sokaktı. İlk bakışta sıradan bir ad değişikliği gibi görünen bu durum, aslında yerleşim belleği açısından daha büyük bir soruyu gündeme getirir.

Konuralp’in tarihini araştırmak, yalnızca geçmişten kalanları belirlemek değil, görünür olanın ardındaki ilişkileri ve görünmez kalan yaşam biçimlerini de araştırmaktır. Üskübü’den Konuralp’e bakmak, böylece bir isim değişikliğinin ya da tarihsel dönemler dizisinin ötesine geçer. Kent, farklı zamanların birbirini dönüştürdüğü, maddi izlerin yeni anlamlar kazandığı ve kültürel belleğin sürekli yeniden kurulduğu bir tarihsel çevre olarak değerlendirilir.

Yufkalı Konuralp Pilavı’nın tadı biraz da bu katmanların aynı lokmada buluşmasından geliyor. Ama onu Konuralp için önemli kılan yalnızca lezzeti değil. Bu yemek; pirinç üretimini, toplu sofraları, düğünleri, kandilleri ve kuşaktan kuşağa aktarılan hazırlama biçimini aynı tabakta bir araya getiriyor.

Konuralp’i bugün çoğunlukla antik tiyatro ve Prusias ad Hypium üzerinden görüyoruz. Oysa yakın geçmişin fotoğraflarına bakıldığında başka bir Konuralp daha beliriyor: ahşap evleri, avlulu camisi, meydanı ve birbirine yakın yapılarıyla bir kasaba. Bu görüntüler yalnızca kaybolan yapıları değil, değişen bir yaşam ölçeğini de kaydediyor.

Konuralp’in tescilli lezzeti, kültürümüzün sofradaki sesi… Tarihiyle, kokusuyla, pirincinin aromasıyla nesiller boyu aktarılan bu özel pilav özenle pişirilir.

Konuralp’te imece, yalnızca işi paylaşmanın bir yolu değildi. Yufka açılan, kışlık hazırlık yapılan, bahçede çalışılan günlerde insanlar aynı zamanda zamanı, bilgiyi ve gündelik hayatı da paylaşırdı. Bugün giderek seyrekleşen bu birlikte üretme biçimi, yerel hafızanın en canlı parçalarından biri olarak hatırlanıyor.